Ukryty cukier w produktach – jak go rozpoznać i czytać etykiety?
Ukryty cukier w produktach spożywczych to temat, na który warto zwrócić uwagę podczas codziennych zakupów. Możesz nie słodzić kawy, unikać słodyczy i słodkich napojów, a mimo to każdego dnia dostarczać organizmowi całkiem sporo cukru.
Dlaczego? Cukier znajduje się nie tylko w ciastkach i czekoladzie. Możemy znaleźć go również w ketchupie, gotowych sosach, płatkach śniadaniowych, granoli, jogurtach, napojach, produktach „fit”, a nawet niektórych produktach wytrawnych.
Jak rozpoznać ukryty cukier i na co zwracać uwagę podczas czytania etykiet?
Czym jest ukryty cukier?
Określenie „ukryty cukier” stosujemy potocznie w odniesieniu do cukrów obecnych w produktach, których często nie kojarzymy ze słodkim smakiem lub których nie zauważamy podczas zakupów.
Co ważne, na liście składników nie zawsze zobaczymy po prostu słowo „cukier”.
Cukier może występować również pod takimi nazwami jak:
- syrop glukozowy,
- syrop glukozowo-fruktozowy,
- glukoza,
- fruktoza,
- sacharoza,
- dekstroza,
- maltoza,
- cukier inwertowany,
- syrop kukurydziany,
- melasa,
- miód,
- syrop z agawy,
- syrop klonowy,
- koncentrat soku owocowego.
Dlatego czytanie składu produktu jest jednym z najprostszych sposobów na bardziej świadome zakupy.
Jak znaleźć ukryty cukier na etykiecie?
1. Sprawdź kolejność składników
Składniki wymieniane są na etykiecie w kolejności malejącej według ich ilości.
Jeżeli więc cukier, syrop glukozowy lub inny składnik słodzący znajduje się na początku składu, warto dokładniej przyjrzeć się produktowi.
Zwróć też uwagę, czy producent nie zastosował kilku różnych składników słodzących jednocześnie, np. cukru, syropu glukozowego i koncentratu soku.
2. Sprawdź pozycję „w tym cukry”
W tabeli wartości odżywczych znajdziesz pozycje:
Węglowodany
w tym cukry
Nie są to te same wartości. Pozycja „w tym cukry” pokazuje ilość wszystkich cukrów obecnych w produkcie – zarówno dodanych, jak i naturalnie występujących.
Dlatego najlepiej analizować tabelę wartości odżywczych razem z listą składników.
„Bez dodatku cukru” nie oznacza „bez cukru”
To jeden z najczęściej popełnianych błędów podczas czytania etykiet.
Produkt oznaczony jako „bez dodatku cukru” nadal może zawierać naturalnie występujące cukry. Zgodnie z przepisami UE oznaczenie to dotyczy produktów, do których nie dodano cukrów ani innych produktów użytych ze względu na ich właściwości słodzące.
Z kolei określenie „bez cukrów” może być stosowane, jeśli produkt zawiera nie więcej niż 0,5 g cukrów na 100 g lub 100 ml. (
Dlatego nie warto kierować się wyłącznie dużym napisem znajdującym się z przodu opakowania.
Odwróć produkt i przeczytaj jego skład.
W jakich produktach może znajdować się ukryty cukier?
Cukier może pojawiać się tam, gdzie zupełnie się go nie spodziewamy. Szczególną uwagę warto zwrócić na:
- ketchup i gotowe sosy,
- sosy BBQ i dressingi,
- płatki śniadaniowe i granolę,
- jogurty smakowe,
- napoje roślinne,
- gotowe koktajle i napoje,
- batony proteinowe i produkty „fit”,
- gotowe dania,
- przetwory owocowe,
- produkty śniadaniowe,
- produkty przeznaczone dla dzieci.
Nie oznacza to, że wszystkie takie produkty mają zły skład. Warto je po prostu porównywać. Czasami dwa podobne produkty mogą znacznie różnić się zawartością cukrów.
Czy miód i syrop z agawy to też cukier?
Naturalne pochodzenie nie oznacza automatycznie braku cukru.
WHO do tzw. cukrów wolnych zalicza cukry dodawane do żywności oraz cukry naturalnie występujące m.in. w miodzie, syropach, sokach owocowych i koncentratach soków.
Nie oznacza to oczywiście, że trzeba całkowicie rezygnować z miodu czy soku.
Najważniejsze są umiar, świadomy wybór i całokształt codziennej diety.
Ile cukru dziennie?
Według aktualnych zaleceń WHO spożycie cukrów wolnych powinno stanowić mniej niż 10% dziennej wartości energetycznej diety. Przy diecie około 2000 kcal odpowiada to mniej więcej 50 g. Ograniczenie ich ilości do 5% energii lub mniej może przynieść dodatkowe korzyści zdrowotne.
I właśnie dlatego warto zwracać uwagę na ukryty cukier w codziennej diecie.
Odrobina w sosie, trochę w napoju, jogurcie, granoli czy przekąsce – pojedynczo ilości mogą wydawać się niewielkie, ale w ciągu całego dnia zaczynają się sumować.
Ciekawostki o ukrytym cukrze
Ketchup może zawierać zaskakująco dużo cukru
WHO podaje przykład, że jedna łyżka ketchupu może zawierać około 4 g cukrów wolnych, czyli mniej więcej jedną łyżeczkę.
Sok 100% również zawiera cukry wolne
Nawet jeśli na opakowaniu znajduje się informacja „bez dodatku cukru”, sok naturalnie zawiera cukry. WHO zalicza cukry obecne w sokach owocowych do cukrów wolnych.
„Fit”, „bio” i „eko” nie oznacza automatycznie „bez cukru”
Ekologiczny produkt również może zawierać cukier, miód czy syrop. Dlatego zamiast sugerować się wyglądem opakowania, sprawdź jego skład i tabelę wartości odżywczych.
Jak szybko sprawdzić skład produktu? 4 proste kroki
Podczas zakupów nie musisz analizować każdej etykiety przez kilka minut.
Zapamiętaj prostą zasadę:
1. Sprawdź pierwsze składniki.
To właśnie ich jest w produkcie najwięcej.
2. Poszukaj różnych nazw cukru.
Nie ograniczaj się wyłącznie do słowa „cukier”.
3. Sprawdź wartość „w tym cukry”.
Najwygodniej porównywać produkty w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml.
4. Porównaj podobne produkty.
Czasami wystarczy kilkanaście sekund, aby znaleźć produkt z prostszym składem i mniejszą zawartością cukrów.
Ukryty cukier – czy trzeba całkowicie z niego rezygnować?
Nie chodzi o to, aby bać się każdego grama cukru.
Zdrowe odżywianie nie powinno polegać na ciągłym liczeniu, zakazach i wyrzutach sumienia. Znacznie ważniejsza jest świadomość tego, co jemy na co dzień.
Czytaj etykiety, porównuj produkty i nie daj się zwieść wyłącznie dużym napisom „FIT”, „BIO” czy „BEZ DODATKU CUKRU”.
Bo czasami najważniejsze informacje znajdują się małym drukiem z tyłu opakowania.
W Kura Nać wierzymy, że świadome zakupy zaczynają się nie od zakazów, ale od wiedzy.